Eerste roman of tiende: hoe bouw je een leesroutine op?

Ken je dat? Je ziet een prachtig boek, de kaft is mooi, de beschrijving klinkt spannend, en je koopt het met de beste bedoelingen.

Vervolgens belandt het op je nachtkastje, waar het stof staat te verzamelen. Je pakt je telefoon voor "even snel" scrollen, en voor je het weet is de avond voorbij. Het idee van een leesroutine klinkt vaak als een verplichting, iets voor 'serieuze' lezers.

Maar wat als je geen 'lezer' bent? Wat als je net begint, of juist je oude liefde voor boeken wilt herontdekken?

Het bouwen van een leesroutine is niet ingewikkeld. Het is gewoon een kwestie van slimme keuzes maken en een beetje doorzetten. Laten we eens kijken hoe je dat doet, zonder dat het zwaar aanvoelt.

Waarom lezen soms voelt als een berg beklimmen

Veel mensen denken dat lezen tijdverspilling is, terwijl ze uren naar een scherm staren. We willen allemaal minder schermtijd, maar de stap naar een boek voelt groot. Waarom eigenlijk? Omdat we vaak denken dat we meteen een dik, zwaar literair werk moeten uitlezen.

Alsof je meteen een marathon moet lopen zonder ooit te hebben hardgelopen. Dat werkt averechts.

Het is net als eten: iedereen heeft een andere smaak. Wat voor de een een geweldig boek is, is voor de ander slaapverwekkend.

Het draait allemaal om het vinden van jouw smaak. En ja, dat betekent dat je soms boeken moet oppakken die je niet meteen leuk vindt, om erachter te komen wat je wél leuk vindt. Het is een ontdekkingstocht, geen race.

De basis: begin klein en maak het makkelijk

De grootste valkuil bij het starten van een nieuwe gewoonte is te veel willen.

Je hoeft niet meteen tien pagina's per dag te lezen. Begin met vijf minuten.

Ja, echt, vijf minuten. Zet een timer op je telefoon. Vijf minuten is haalbaar voor iedereen. Je kunt dit doen terwijl je wacht tot de koffie klaar is, of net voordat je gaat slapen.

Het doel is niet om snel door een boek heen te jakkeren, maar om de gewoonte te vestigen.

Daarnaast is het slim om je boek overal klaar te leggen. Leg het in je tas, naast je bed, of zelfs in de wc (ja, echt, het werkt). Als je je telefoon wilt pakken, pak dan eerst het boek.

Het gaat erom dat de drempel zo laag mogelijk is. Hoe makkelijker het is om te beginnen met lezen, hoe groter de kans dat je het daadwerkelijk doet.

De kracht van de 'lege pagina'

Het is een simpel psychologisch trucje: maak de gewoonte onzichtbaar en makkelijk uitvoerbaar.

Een handige techniek is de 'lege pagina' methode. Open je boek en leg het naast je neer. Als je merkt dat je afgeleid wordt door je telefoon, kijk dan naar de pagina.

Je hoeft niet meteen te lezen, maar de aanwezigheid van het boek herinnert je aan je intentie. Dit klinkt misschien zweverig, maar het werkt.

Het is een subtiele manier om je brein te trainen. Het boek wordt een visuele trigger, een herinnering aan je nieuwe gewoonte zonder dat het direct druk voelt.

Hoe vind je een boek dat je écht leuk vindt?

Je hoeft geen boek te lezen omdat iemand anders zegt dat het 'goed' is. Het is jouw tijd.

Het draait allemaal om plezier. Als je een hoofdstuk hebt gelezen en je voelt niets, leg het boek dan weg. Ja, echt.

Het is oké om een boek niet uit te lezen. Het leven is te kort voor saaie boeken. Probeer verschillende genres uit.

Houd je van spanning? Kijk naar thrillers van auteurs als Simone van der Vlugt. Ben je meer in de stemming voor iets lichts? Kies een feel-good roman die past bij je energie. Je kunt ook boeken met korte verhalen proberen.

Die zijn minder intimiderend dan een dikke roman. Denk aan bundels van auteurs zoals Stephen King of Nederlandse schrijvers als Arthur Japin.

Het gaat erom dat je ontdekt wat jouw 'smaakprofiel' is. Gebruik je bibliotheek. De bieb is perfect om risicovrij te ontdekken.

Je kunt een boek meenemen, en als het niks is, breng je het gewoon terug. Geen schuldgevoel over geld verspillen aan een boek dat je niet leuk vindt. Het is een speeltuin voor volwassenen.

De routine vasthouden: consistentie is key

Als je eenmaal een boek hebt gevonden dat je leuk vindt, is het tijd om de routine vast te houden.

Kies een vast moment op de dag. Misschien is het tijdens je lunchpauze, of het eerste uur na het ontwaken. Het maakt niet uit wanneer, maar kies een moment en houd je eraan.

Probeer je telefoon uit de buurt te houden tijdens het lezen. Leg hem in een andere kamer of zet hem op vliegtuigmodus.

Afleiding is de grootste vijand van een leesroutine. Als je eenmaal in het verhaal zit, merk je dat de wereld om je heen vervaagt.

Dat is het moment waarop lezen niet meer voelt als een opdracht, maar als een ontsnapping. Een andere handige tip is om een leesdoel te stellen dat niet gebaseerd is op tijd, maar op pagina's. Zeg tegen jezelf: "Ik lees drie pagina's vandaag." Drie pagina's is zo gebeurd. Als je eenmaal bezig bent, lees je vaak meer.

Het gevoel van voldoening dat je krijgt na het behalen van zo'n klein doel, is een sterke motivator. Denk niet aan lezen als een taak die je moet afvinken op je to-do list.

Lezen als self-care, niet als werk

Zie het als een moment voor jezelf. Het is een manier om te ontspannen, om je brein even helemaal tot rust te laten komen. In een wereld die constant om je aandacht schreeuwt, is lezen een daad van verzet.

Het is een rustige activiteit die je hoofd leegmaakt. Als je je schuldig voelt omdat je 'niet genoeg' leest, stop daar direct mee.

Lezen is geen wedstrijd. Het gaat niet om hoeveel boeken je uitleest per jaar. Het gaat om de kwaliteit van de tijd die je doorbrengt met een verhaal.

Of het nu een tiende roman is of je allereerste, het maakt niet uit.

Elk boek is een nieuwe ervaring.

De valkuilen vermijden: wat als het niet lukt?

Er zullen dagen zijn dat je niet leest. Dat is prima. Een routine is geen gevangenis. Het gaat erom dat je de draad weer oppakt zonder jezelf af te vallen.

Als je een dag overslaat, maak jezelf dan niet wijs dat je gefaald hebt.

Pak de volgende dag gewoon weer je boek op. Soms kies je het verkeerde boek.

Dat is niet jouw schuld. Soms past een boek gewoon niet bij je stemming of je leven op dat moment. Leg het weg en pak iets anders.

Er zijn zoveel boeken in de wereld; er is altijd wel een ander dat wél bij je past.

Het bouwen van een leesroutine is een proces van kleine stapjes. Het draait om consistentie, nieuwsgierigheid en vooral plezier. Dus pak dat boek, leg je telefoon weg, en duik in een verhaal. Je zult versteld staan hoe snel lezen een onmisbaar deel van je dag wordt.